Cô bơ bông mẫu thoải – Bản văn chầu hầu sắm lễ cúng
Cô bơ bông mẫu thoải – Bản văn chầu hầu sắm lễ cúng, Cô Bơ Bông, còn gọi là Cô Bơ Thoải Phủ, Cô Ba Bông, là một vị Thánh Cô nổi tiếng trong tín ngưỡng thờ Mẫu, gắn với vùng ngã Ba Bông – Đò Lèn, Thanh Hóa. Đền Ba Bông là nơi thờ Cô nổi tiếng, nằm trong không gian văn hóa tín ngưỡng Hàn Sơn – Ba Bông. Theo quan niệm dân gian, Cô thuộc Thoải Phủ, gắn với hình tượng sông nước và thường được người dân thành tâm cầu bình an, công việc, tài lộc và những điều thuận lợi trong cuộc sống.
Lưu ý: “Cô Bơ” không phải là “Mẫu Thoải”. Mẫu Thoải thuộc hàng Thánh Mẫu, còn Cô Bơ thuộc hàng Thánh Cô trong hệ thống tín ngưỡng Tứ Phủ. Các thần tích về thân thế Cô có nhiều dị bản và thuộc lớp truyền thuyết, tín ngưỡng dân gian.
1. Cô Bơ Bông là ai?
Trong tín ngưỡng dân gian, Cô Bơ Bông thường được gọi bằng những tên:
- Cô Bơ Bông
- Cô Bơ Thoải Phủ
- Cô Ba Bông
- Cô Bơ Thác Hàn
Tên Cô Bơ Bông gắn với địa danh ngã Ba Bông, nơi có đền thờ Cô nổi tiếng. Không gian này nằm bên hệ thống sông Mã – sông Lèn, vì vậy hình tượng Cô thường gắn với miền sông nước, thuyền bè và Thoải phủ.
Theo truyền thuyết được lưu truyền, Cô từng giúp dân và phù trợ người đi lại trên sông nước. Đây là lý do hình tượng Cô thường được nhắc đến với sự dịu dàng, thanh khiết và lòng thương dân.
2. Cô Bơ Bông thường cầu gì?
Khi về cửa Cô, người đi lễ thường gửi gắm những mong cầu như:
- Cầu bình an.
- Cầu sức khỏe.
- Cầu công việc thuận lợi.
- Cầu tài lộc, buôn bán.
- Cầu gia đạo hòa thuận.
- Cầu duyên lành.
- Cầu đi xa, đi sông nước được bình an.
- Cầu mọi việc trong cuộc sống được thuận hòa.
Theo các tư liệu về Đền Cô Bơ, hình tượng Cô gắn khá rõ với việc phù trợ dân chúng vùng sông nước, cầu phong điều vũ thuận và bình an.
3. Bản văn chầu Cô Bơ Bông – Thoải Phủ
Các bản văn chầu Cô Bơ được lưu truyền có nhiều dị bản. Vì vậy, dưới đây là bản văn tham khảo biên soạn theo lối chầu văn, phù hợp để đọc khi dâng lễ; không nên coi đây là bản cổ duy nhất hay văn bản chính thức của mọi bản hội.
BẢN VĂN CHẦU CÔ BƠ BÔNG
Ai về xứ Thanh quê nhà
Qua miền Ba Bông, Đò Lèn sông sâu
Nước xanh cuộn sóng một màu
Hàn Sơn cảnh sắc, trước sau hữu tình.Ngã Ba Bông nước giao dòng
Thuyền ai xuôi ngược trên sông tháng ngày
Hương bay nghi ngút cửa Thầy
Đền Cô Bơ Bông nơi này linh thiêng.Cô Bơ Thoải phủ giáng trần
Áo trắng thanh khiết, tinh thần đoan trang
Mái chèo nhẹ lướt trên dòng
Thuyền xuôi bến nước, mây hồng trời xanh.Cô thương con trẻ dân lành
Thương người sông nước, thương người tha phương
Người đi buôn bán dặm trường
Cầu cho thuận nước, thuận đường bình an.Cô về giá ngự Ba Bông
Hương hoa tỏa ngát, nước sông dịu dàng
Con nhang đệ tử bốn phương
Thành tâm về cửa dâng hương kính Cô.Hôm nay đệ tử về đây
Hương hoa lễ bạc, một lòng kính dâng
Cúi xin Cô chứng lòng thành
Chứng cho lễ mọn, chứng tình đệ tử.Cầu cho gia đạo bình an
Trên hòa dưới thuận, mọi nhà yên vui
Cầu cho công việc hanh thông
Làm ăn chân chính, thuận dòng lộc duyên.Cầu cho tài lộc đủ đầy
Tiền tài chính đáng, tháng ngày bình yên
Buôn bán gặp khách hữu duyên
Công việc phát triển, mọi miền thuận thông.Cầu cho đi biển về sông
Đi xa trở lại, thuận dòng bình an
Cô thương chứng lễ chứng tâm
Chở che con cháu, độ phần thiện tâm.Người cầu duyên phận thuận hòa
Người cầu sức khỏe, cửa nhà bình an
Lòng thành chẳng quản gian nan
Một niềm kính lễ, Cô ban phúc lành.Con nguyện tích đức hành lành
Làm ăn chân chính, giữ mình trước sau
Không tham điều trái, điều tà
Giữ tâm thanh tịnh, cửa nhà bình an.Cô Bơ chứng lễ chứng tâm
Chứng cho đệ tử một lòng kính dâng
Xe loan thánh giá hồi cung
Lưu ân giáng phúc, độ cùng chúng sinh.
4. Sắm lễ Cô Bơ Bông gồm những gì?
Lễ Cô Bơ không nhất thiết phải thật lớn hoặc đắt tiền. Nếu chưa biết lệ riêng của đền, có thể chuẩn bị mâm lễ thanh sạch, gọn gàng.
Mâm lễ cơ bản
- Hoa tươi.
- Mâm ngũ quả.
- Nước sạch.
- Trầu cau.
- Bánh, kẹo.
- Oản.
- Chè hoặc xôi.
- Hương nếu nơi thờ cho phép.
- Sớ nếu có nhu cầu dâng sớ.
- Tiền công đức tùy tâm.
Một số hướng dẫn về lễ Đền Cô Bơ cũng đề cập hoa quả, hương, nước và các lễ phẩm khác; tuy nhiên lễ vật cụ thể nên theo lệ của từng nơi thờ tự thay vì áp dụng một danh sách cứng cho mọi trường hợp.
Có cần lễ mặn không?
Không bắt buộc.
Nếu chỉ lễ tại ban Cô, bạn có thể ưu tiên hoa, quả, oản, bánh, nước, trầu cau.
Nếu muốn dâng lễ mặn hoặc các lễ phẩm đặc biệt, nên hỏi nhà đền trước để tránh mang lễ không phù hợp với quy định nơi thờ.
5. Mâm lễ Cô Bơ theo hướng thanh tịnh
Nếu muốn chuẩn bị một mâm lễ đơn giản nhưng đầy đủ, có thể gồm:
1 bó hoa tươi
1 mâm ngũ quả
1 đĩa trầu cau
1 chai nước sạch
1 đĩa bánh hoặc oản
1 đĩa chè/xôi nếu muốn
Hương nếu được phép
1 lá sớ nếu dâng sớ
Như vậy là đủ để thể hiện lòng thành. Không nên quan niệm rằng lễ càng nhiều tiền thì càng được chứng lễ.
6. Sắm sớ Cô Bơ Bông
Nếu muốn dâng sớ Cô Bơ cầu bình an, tài lộc, công việc, nội dung có thể viết:
Mẫu sớ Cô Bơ Bông
SỚ CÔ BƠ BÔNG – THOẢI PHỦ
Nam mô A Di Đà Phật!
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật.
Con kính lạy Tam Tòa Thánh Mẫu.
Con kính lạy Mẫu Thoải Phủ.
Con kính lạy chư vị Thánh Cô, Thánh Cậu.
Con kính lạy Cô Bơ Bông bản đền.Tín chủ con là: …
Sinh năm: …
Ngụ tại: …Hôm nay ngày … tháng … năm …
Con thành tâm sửa biện hương hoa, quả phẩm, bánh oản, trầu cau, nước sạch, kính dâng trước cửa Cô.
Con cúi xin Cô chứng giám lòng thành.
Cầu xin cho bản thân và gia đình được bình an, mạnh khỏe, gia đạo thuận hòa.
Cầu cho công việc được thuận lợi, làm ăn chân chính gặp nhiều cơ hội tốt, buôn bán thuận duyên, tài lộc ổn định.
Cầu cho đi xa về gần được bình an, công việc được hanh thông, mọi việc chính đáng được thuận lợi.
Con nguyện giữ tâm thiện lành, làm ăn ngay thẳng, giữ chữ tín, biết tích đức hành thiện.
Cúi xin Cô chứng lễ, chứng tâm.
Nam mô A Di Đà Phật!
7. Văn khấn Cô Bơ Bông ngắn gọn
Nếu không dùng sớ, có thể đọc bài khấn sau:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!Con kính lạy chư Phật, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Tam Tòa Thánh Mẫu.
Con kính lạy Mẫu Thoải Phủ.
Con kính lạy Cô Bơ Bông bản đền.Con tên là …, sinh năm …
Hiện cư trú tại …Hôm nay con thành tâm dâng hương hoa lễ vật, về cửa Cô kính lễ.
Con xin cầu cho bản thân và gia đình được bình an, sức khỏe tốt, gia đạo thuận hòa.
Con xin cầu công việc thuận lợi, làm ăn chân chính được hanh thông, buôn bán có khách, tài lộc ổn định.
Xin Cô chứng cho lòng thành, phù hộ cho những việc chính đáng của gia đình con được thuận duyên.
Con nguyện sống thiện lành, làm ăn ngay thẳng, giữ chữ tín và tích phúc hành thiện.
Cúi xin Cô chứng lễ, chứng tâm.
Nam mô A Di Đà Phật!
8. Cô Bơ Bông cầu tài lộc, buôn bán
Nếu mục đích chính là cầu tài lộc, nên trình bày rõ nghề nghiệp và điều mong muốn.
Ví dụ:
“Con hiện làm nghề …, kinh doanh … Con xin Cô chứng tâm, phù hộ cho công việc làm ăn chính đáng được thuận lợi, gặp được khách hàng thiện duyên, đối tác tốt, công việc phát triển ổn định, thu nhập từ công sức chính đáng, gia đình được bình an.”
Cách khấn này vừa cụ thể vừa tránh tâm lý chỉ cầu tiền bạc mà không gắn với công sức, chữ tín và việc làm chính đáng.
9. Cầu bình an khi đi xa, đi sông nước
Vì hình tượng Cô Bơ gắn với miền sông nước, người đi lễ cũng có thể trình nguyện vọng bình an khi đi xa:
“Con xin Cô chứng tâm, phù hộ cho con cùng gia đình đi xa về gần được bình an, công việc thuận lợi, gặp điều lành tránh điều dữ, đi đến nơi về đến chốn.”
Đây là cách cầu nguyện phù hợp với lớp tín ngưỡng dân gian gắn Cô với việc giúp dân và phù trợ người đi lại trên sông nước.
10. Lễ tạ Cô Bơ Bông
Sau khi hoàn thành một việc quan trọng hoặc muốn bày tỏ lòng biết ơn, có thể trở lại lễ tạ.
Lễ tạ có thể rất đơn giản:
- Hoa tươi.
- Trái cây.
- Oản/bánh.
- Nước sạch.
- Trầu cau.
- Hương nếu được phép.
Văn khấn lễ tạ
Nam mô A Di Đà Phật!
Con tên là …, sinh năm …
Hôm nay con thành tâm trở lại cửa Cô, dâng hương hoa lễ vật để tạ lòng thành.
Con xin bày tỏ lòng biết ơn và kính lễ Cô.
Con nguyện tiếp tục sống ngay thẳng, làm ăn chân chính, giữ chữ tín, biết giúp người và tích phúc hành thiện.
Cúi xin Cô chứng lễ, chứng tâm, phù hộ cho gia đình được bình an, công việc thuận hòa.
Nam mô A Di Đà Phật!
11. Đi lễ Cô Bơ Bông cần lưu ý
- Không cần mâm lễ quá lớn.
- Không nên đặt lễ tùy tiện.
- Tôn trọng quy định của nhà đền.
- Nếu lần đầu đi lễ, nên hỏi người quản lý đền về vị trí đặt lễ.
- Không tự ý mang lễ mặn vào ban Cô nếu nơi thờ không cho phép.
- Không cần mua quá nhiều vàng mã hoặc đồ lễ đắt tiền.
- Khi khấn nên nói rõ họ tên, năm sinh, nơi ở và điều mong cầu.
- Cầu tài lộc nên đi cùng lao động, làm ăn chính đáng và giữ chữ tín.
- Các quan niệm về sự linh ứng hay việc Cô ban tài lộc thuộc phạm vi tín ngưỡng dân gian, không phải bảo đảm về kết quả tài chính.
Tóm lại
Cô Bơ Bông – Cô Bơ Thoải Phủ – Cô Ba Bông là hình tượng Thánh Cô gắn với vùng Ba Bông – Đò Lèn, Thanh Hóa, nổi bật trong không gian tín ngưỡng Thoải Phủ và văn hóa sông nước. Đền Cô Bơ Bông hiện thuộc xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa theo địa giới hiện hành; cách gọi Hà Trung vẫn phổ biến do đây là địa danh cũ.
Khi đi lễ, có thể sắm hoa, quả, nước, trầu cau, bánh oản, xôi chè và sớ tùy điều kiện. Nếu cầu tài lộc, bình an hay công việc, điều quan trọng là giữ lòng thành, làm ăn chính đáng và tuân thủ lệ của nơi thờ.
