Cô Bé Cửa Suốt – Bản Văn Hầu, Sắm Lễ, Sớ Cúng Đền, Văn Khấn

Cô bé cửa suốt – Bản văn khấn hầu sắm lễ sớ đền thờ, Cô Bé Cửa Suốt là danh xưng dân gian gắn với Đền Cặp Tiên ở Vân Đồn, Quảng Ninh. Đây là một di tích nằm trong quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông – Cẩm Phả. Theo tư liệu của tỉnh Quảng Ninh, Đền Cặp Tiên còn được nhân dân gọi là Đền Cô Bé Cửa Suốt, tương truyền thờ một vị tiểu thư là con gái của Trần Quốc Tảng.

Trong truyền thống tín ngưỡng Trần Triều, Cô Bé Cửa Suốt được nhiều tài liệu xếp vào hàng Vương Tôn; vì vậy cần phân biệt Cô với các vị Cô Bé Thượng Ngàn hay Cô Bé bản đền trong hệ thống Tứ Phủ.

1. Cô Bé Cửa Suốt là ai?

Theo truyền tích được lưu truyền tại vùng Cửa Suốt, Cô Bé là con gái của Trần Quốc Tảng, cùng cha trấn giữ vùng cửa biển và thống lĩnh thủy quân. Sau khi mất, dân gian tin rằng Cô thường hiển linh giúp dân, bảo hộ người đi biển và những người qua lại vùng cửa biển. Tư liệu của tỉnh Quảng Ninh cũng ghi nhận truyền thuyết này.

Một số tài liệu tín ngưỡng lại có cách giải thích khác về thân thế Cô, liên hệ với dòng họ Phạm và các nhân vật thời Trần. Vì vậy, thần tích về Cô có dị bản, nên khi viết bài hoặc hành lễ nên dùng cách diễn đạt “theo truyền thuyết, tín ngưỡng dân gian”.

Hình tượng Cô Bé Cửa Suốt thường gắn với:

• Vùng biển Cửa Suốt – Vân Đồn.
• Công Đồng Trần Triều.
• Việc trấn giữ cửa biển.
• Bảo hộ người đi biển, đi xa.
• Bình an, gia đạo.
• Công việc, tài lộc.
• Cầu bình an cho gia đình.

2. Đền thờ Cô Bé Cửa Suốt ở đâu?

Đền thờ Cô Bé Cửa Suốt chính là Đền Cặp Tiên, thuộc khu vực Vân Đồn, Quảng Ninh.

Theo Cổng thông tin tỉnh Quảng Ninh, Đền Cặp Tiên còn gọi là Đền Cô Bé Cửa Suốt, được tạo dựng vào thời Nguyễn và nằm trong quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông. Đền thờ vị tiểu thư được truyền tụng là con gái Trần Quốc Tảng, cùng quan Chánh và các nhân thần; về sau còn phối thờ Phật, Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu và Tiên Thiên Thánh Mẫu.

Đền có vị trí lưng tựa núi, mặt hướng ra biển, tạo nên không gian đặc trưng của vùng Cửa Suốt.

3. Cô Bé Cửa Suốt thuộc Trần Triều hay Tứ Phủ?

Đây là điểm rất dễ nhầm.

Theo các tài liệu tín ngưỡng được lưu truyền, Cô Bé Cửa Suốt thuộc Công Đồng Trần Triều, thuộc hàng Vương Tôn. Cách gọi “Cô Bé” ở đây không đồng nghĩa với Cô Bé Thượng Ngàn hoặc Cô Bé bản đền thuộc Nhạc Phủ.

Vì vậy, khi đi lễ Cô Bé Cửa Suốt, có thể xưng lễ theo Trần Triều, sau đó cung thỉnh Cô Bé Cửa Suốt và các vị được thờ tại bản đền.

4. Cô Bé Cửa Suốt sắm lễ gì?

Một mâm lễ đơn giản có thể chuẩn bị:

• Hoa tươi.
• Mâm ngũ quả.
• Trầu cau.
• Nước sạch.
• Bánh, kẹo.
• Oản.
• Xôi, chè.
• Hương nếu nhà đền cho phép.
• Sớ.
• Công đức tùy tâm.

Một số nguồn hướng dẫn lễ Cô Bé Cửa Suốt nhắc đến oản màu trắng gắn với hình tượng Cô trong một số thực hành hiện nay. Tuy nhiên đây là tập tục của một số người đi lễ, không nên coi là quy định bắt buộc của di tích.

Mâm lễ đơn giản

Nếu muốn đi lễ gọn nhẹ:

Hoa tươi + ngũ quả + trầu cau + nước sạch + bánh/oản + hương theo quy định của đền.

Lễ vật không cần quá đắt tiền; quan trọng là sạch sẽ, trang nghiêm và thành tâm.

5. Sắm lễ Cô Bé Cửa Suốt cầu bình an

Nếu đi lễ với mong muốn cầu bình an, có thể chuẩn bị:

Hoa + quả + nước sạch + trầu cau + bánh/oản + sớ.

Khi khấn nên cầu:

• Gia đình bình an.
• Người đi biển, đi xa được bình an.
• Công việc thuận lợi.
• Gia đạo hòa thuận.
• Làm ăn chân chính được thuận duyên.
• Tai qua nạn khỏi.

Đây là những mong cầu trong đời sống tín ngưỡng dân gian, không phải sự bảo đảm về kết quả thực tế.

6. Mẫu sớ Cô Bé Cửa Suốt

Nam mô A Di Đà Phật!

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Trần Triều Hiển Thánh Nhân Vũ Hưng Đạo Đại Vương.

Con kính lạy Nguyên Từ Quốc Mẫu, Thiên Thành Thái Trưởng Công.

Con kính lạy các vị Thánh tử Đại Vương, Nhị vị Vương Cô Hoàng Thánh.

Con kính lạy Đức Ông Phạm Điện Súy Tôn Thần.

Con kính lạy Cô Bé Cửa Suốt.

Con kính lạy Cậu Bé Cửa Đông cùng chư vị Tôn Thần bản đền.

Hôm nay ngày… tháng… năm…

Tín chủ con là:…

Sinh năm:…

Ngụ tại:…

Hôm nay chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kính dâng trước cửa Thánh.

Cúi xin Cô Bé Cửa Suốt chứng giám lòng thành, phù hộ cho bản thân cùng gia quyến được bình an, mạnh khỏe, gia đạo thuận hòa.

Xin cho công việc được thuận lợi, làm ăn chân chính được hanh thông, người đi xa được bình an, mọi việc chính đáng gặp nhiều thuận duyên.

Chúng con nguyện sống ngay thẳng, làm việc thiện, giữ chữ tín, biết kính trên nhường dưới và tích phúc hành thiện.

Lễ mỏng tâm thành, cúi xin Thánh Cô chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật!

7. Văn khấn Đền Cô Bé Cửa Suốt đầy đủ

Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!

Con kính lạy Đức Trần Triều Hiển Thánh Nhân Vũ Hưng Đạo Đại Vương.

Con kính lạy Nguyên Từ Quốc Mẫu, Thiên Thành Thái Trưởng Công.

Con kính lạy các vị Thánh tử Đại Vương, Nhị vị Vương Cô Hoàng Thánh.

Con kính lạy Đức Ông Phạm Điện Súy Tôn Thần.

Con kính lạy Cô Bé Cửa Suốt.

Con kính lạy Cậu Bé Cửa Đông cùng chư vị Tôn Thần bản đền.

Hôm nay là ngày… tháng… năm…

Tín chủ con là…

Sinh năm…

Ngụ tại…

Hôm nay chúng con thành tâm về cửa Đền Cô, sửa biện hương hoa lễ vật, kính dâng trước án.

Chúng con cúi xin Cô Bé Cửa Suốt chứng giám lòng thành.

Cúi xin Cô phù hộ cho gia đình chúng con được bình an, mạnh khỏe, gia đạo thuận hòa, trên dưới đồng lòng.

Người đi xa xin được bình an, người làm ăn xin được thuận lợi, người đang công tác xin được sáng suốt và hoàn thành tốt công việc.

Xin cho chúng con làm ăn chân chính, biết giữ chữ tín, biết tránh điều sai trái, biết tích đức hành thiện.

Nếu gặp khó khăn, xin cho chúng con có nghị lực và sự sáng suốt để tự mình vượt qua.

Cầu cho gia đình tránh điều bất an, gặp việc dữ biết hóa giải, gặp việc khó có thêm nghị lực.

Lễ mỏng tâm thành, chúng con cúi đầu kính lễ.

Cúi xin Cô Bé Cửa Suốt chứng tâm, chứng lễ.

Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!

8. Văn khấn Cô Bé Cửa Suốt ngắn gọn

Con kính lạy Đức Trần Triều Hiển Thánh Hưng Đạo Đại Vương.

Con kính lạy các vị Thánh tử, Vương Cô, Đức Ông Phạm Điện Súy.

Con kính lạy Cô Bé Cửa Suốt, Cậu Bé Cửa Đông.

Con tên là… sinh năm… ngụ tại…

Hôm nay con thành tâm dâng hương hoa lễ vật trước cửa Cô.

Cúi xin Cô chứng giám lòng thành, phù hộ cho con cùng gia đình được bình an, mạnh khỏe, gia đạo thuận hòa, công việc thuận lợi, làm ăn chân chính được hanh thông.

Xin cho người đi xa được bình an, mọi việc chính đáng được thuận duyên.

Lễ mỏng tâm thành, cúi xin Cô chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật!

9. Văn khấn Cô Bé Cửa Suốt cầu bình an, đi biển

Vì hình tượng Cô gắn với vùng cửa biển và truyền tích về việc trấn giữ Cửa Suốt, nhiều người về lễ thường cầu bình an khi đi xa, đi biển. Đây là nét tín ngưỡng dân gian gắn với truyền thuyết về Cô.

Con kính lạy Cô Bé Cửa Suốt.

Hôm nay con thành tâm về cửa Cô dâng hương lễ vật.

Cúi xin Cô chứng giám lòng thành, phù hộ cho bản thân cùng gia đình được bình an.

Người đi biển xin được thuận hành, người đi xa xin được bình an, gặp việc bất trắc biết cách phòng tránh, trở về gia đình được bình yên.

Xin Cô phù hộ cho công việc thuận lợi, gia đạo yên vui.

Con nguyện sống ngay thẳng, làm ăn chân chính, giữ tâm thiện lành.

Lễ mỏng tâm thành, cúi xin Cô chứng lễ.

10. Bản văn hầu Cô Bé Cửa Suốt

Một số tư liệu hiện lưu truyền bản văn Cô Bé Cửa Suốt với nội dung thỉnh Cô từ vùng biển Cửa Suốt, nhắc đến cảnh biển, việc trấn giữ cửa biển và hình tượng Cô hiển linh.

Một đoạn mở đầu được các nguồn công khai dẫn lại:

“Lòng thành dâng tiến tuần nhang
Thỉnh Cô Cửa Suốt giáng đàn hôm nay
Ngoài khơi biển rộng sóng lay
Tiên cô Cửa Suốt về đây ngự đồng…”

Bản văn tiếp tục nhắc đến biển, nghĩa quân và công đức của Cô đối với vùng Cửa Suốt.

Đoạn văn chầu tham khảo

Cửa Suốt biển rộng mênh mang
Non xanh nước biếc, sóng ngàn quanh đây

Thành tâm một nén hương bay
Kính thỉnh Cô Bé hôm nay giáng đàn

Cô về áo trắng nhẹ nhàng
Sóng xanh biển bạc, mây ngàn vấn vương

Cửa Suốt Cô giữ biên cương
Giúp người qua biển, độ đường bình an

Người về kính lễ cửa Cô
Nhất tâm thành kính, phụng thờ trước sau

Cô thương Cô độ dài lâu
Gia đình bình thuận, trước sau yên lành.

Lưu ý: Đoạn trên là văn tham khảo được biên soạn theo lối chầu văn, không phải bản cổ nguyên văn. Nếu sử dụng trong hầu đồng thực tế, nên dùng bản văn theo bản hội/cung văn và truyền thống tại đền.

11. Cô Bé Cửa Suốt hầu đồng mặc màu gì?

Một số tài liệu thực hành hiện nay mô tả khi về giá Cô Bé Cửa Suốt thường sử dụng trang phục màu trắng, gắn với hình tượng Cô trong truyền thống hầu đồng của một số bản hội.

Tuy nhiên, màu áo, khăn, đạo cụ và cách múa không nên xem là quy định bắt buộc thống nhất. Khi thực hiện giá hầu, nên theo bản hội, đồng thầy và cung văn cụ thể.

12. Cô Bé Cửa Suốt cầu gì?

Trong đời sống tín ngưỡng, người dân thường về cửa Cô để cầu:

Cầu bình an:
Gia đình được yên ổn, người đi xa bình an.

Cầu công việc:
Công việc thuận lợi, làm ăn chân chính có cơ hội phát triển.

Cầu tài lộc:
Tài lộc đến từ công sức chính đáng, gia đình ổn định.

Cầu gia đạo:
Vợ chồng hòa thuận, con cháu khỏe mạnh, gia đình trên dưới đồng lòng.

Cầu đi biển:
Người làm nghề biển hoặc thường xuyên đi xa cầu mong chuyến đi bình an.

Những điều trên thuộc niềm tin và thực hành văn hóa dân gian, không phải sự bảo đảm rằng nghi lễ sẽ tạo ra một kết quả cụ thể.

13. Lễ tạ Cô Bé Cửa Suốt

Sau khi hoàn thành một việc đã khấn nguyện hoặc đơn giản muốn trở lại lễ tạ, có thể chuẩn bị:

• Hoa tươi.
• Quả.
• Trầu cau.
• Nước sạch.
• Bánh/oản.
• Hương theo quy định.

Văn khấn lễ tạ

Con kính lạy Cô Bé Cửa Suốt.

Hôm nay con thành tâm trở lại cửa Cô, sửa biện hương hoa lễ vật dâng lên trước án để tạ lễ.

Con xin ghi nhớ lòng thành kính đối với cửa Thánh, nguyện sống ngay thẳng, làm ăn chân chính, biết hành thiện tích đức.

Cúi xin Cô chứng giám lòng thành, phù hộ cho gia đình chúng con được bình an, mạnh khỏe.

Lễ mỏng tâm thành, con xin kính lễ.

Nam mô A Di Đà Phật!

14. Những điều cần lưu ý khi đi Đền Cô Bé Cửa Suốt

• Nên gọi đúng tên di tích: Đền Cặp Tiên – Đền Cô Bé Cửa Suốt.
• Không nên đồng nhất Cô Bé Cửa Suốt với các Cô Bé thuộc hệ thống Thượng Ngàn.
• Đây là không gian tín ngưỡng gắn rất rõ với Trần Triều và vùng biển Cửa Suốt.
• Không cần chuẩn bị lễ quá lớn.
• Nên đặt lễ đúng nơi nhà đền hướng dẫn.
• Không tự ý chạm vào tượng, đồ thờ hoặc đặt tiền lên ban thờ.
• Nếu đền có quy định riêng về hương, vàng mã và lễ vật thì cần tuân thủ.
• Khi cầu tài lộc nên cầu những điều chính đáng, đồng thời tự mình nỗ lực trong công việc.
• Các thần tích về Cô có nhiều dị bản; nên ghi rõ là truyền thuyết/tín ngưỡng dân gian.

Kết luận

Cô Bé Cửa Suốt gắn với Đền Cặp Tiên, Vân Đồn, Quảng Ninh, thuộc quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông. Theo truyền thuyết địa phương, Cô là một vị tiểu thư, con gái của Trần Quốc Tảng, gắn với việc trấn giữ vùng cửa biển và sau khi mất được nhân dân tôn kính, thờ phụng.

Khi đi lễ có thể chuẩn bị hoa, quả, trầu cau, nước sạch, bánh/oản, xôi chè và sớ tùy tâm. Với văn khấn, có thể sử dụng bản ngắn gọn ở trên; còn bản văn hầu nên đối chiếu với bản đang được sử dụng trong bản hội/cung văn để tránh nhầm giữa văn truyền thống và văn biên soạn sau này.