Trong thực hành dân gian, người đi lễ có thể cầu bình an, sức khỏe, gia đạo, công việc và con cái. Riêng việc cầu tự/cầu con nên hiểu là một nghi lễ tín ngưỡng gửi gắm mong ước; không có bằng chứng khoa học cho thấy lễ cúng có thể trực tiếp tạo ra việc mang thai.

1. Cô Đôi Thượng Ngàn cầu gì?

Khi về cửa Cô, người dân thường dâng lễ và trình những điều mong cầu như:

• Cầu bình an cho gia đình.
• Cầu sức khỏe, thân tâm an ổn.
• Cầu gia đạo hòa thuận.
• Cầu công việc, tài lộc.
• Cầu duyên, gia đình sớm có tin vui.
• Cầu tự, cầu con, mong gia đình có thêm thành viên và con cái khỏe mạnh.

Trong tín ngưỡng Thượng Ngàn, hình tượng các vị Thánh gắn với núi rừng, cây cỏ và đời sống của cộng đồng miền sơn lâm; chầu văn thường có phần kể công đức, thỉnh Thánh và cầu xin sự phù hộ.

2. Bản văn chầu Cô Đôi Thượng Ngàn

Các bản văn chầu hiện lưu truyền có nhiều dị bản. Vì vậy, dưới đây là bản văn tham khảo được biên soạn theo lối chầu văn, phù hợp để đọc khi dâng lễ; không nên coi đây là bản cổ duy nhất hay văn bản bắt buộc của mọi bản hội.

Bản Văn Chầu Cô Đôi Thượng Ngàn

Non xanh nước biếc một màu
Rừng thiêng cảnh thẳm, nhiệm mầu thiên nhiên
Sơn trang mây phủ bốn bên
Chim kêu vượn hót, suối len núi ngàn.

Cô Đôi Thượng Ngàn giáng thế
Áo xanh phấp phới giữa miền rừng xanh
Hoa rừng khoe sắc trên cành
Hương thơm theo gió, trời thanh đất lành.

Cô về ngự chốn sơn trang
Muôn dân kính lễ, dâng hương cửa rừng
Người cầu gia đạo thuận hòa
Người cầu sức khỏe, người mong lộc tài.

Hôm nay đệ tử về đây
Hương hoa lễ bạc, một lòng kính dâng
Cúi xin Cô chứng lòng thành
Chứng cho lễ mọn, chứng tình đệ tử.

Con nay một dạ cầu tự
Mong cho gia đạo sớm có tin vui
Vợ chồng giữ trọn tình người
Đồng lòng vun đắp, thuận thời thuận duyên.

Cầu cho con trẻ bình yên
Nếu duyên phúc đủ, sớm nên con lành
Mẹ cha tâm đức giữ gìn
Làm điều thiện nguyện, tích phần phúc duyên.

Cầu cho gia đạo bình an
Trên dưới hòa thuận, mọi nhà an vui
Công việc thuận lợi đủ đầy
Tâm luôn sáng rõ, tháng ngày bình yên.

Cúi xin Cô Đôi chứng minh
Lòng thành một dạ, tâm tình thiết tha
Điều lành xin được nở hoa
Gia đình thêm phúc, nhà nhà bình an.

Cô về chứng lễ chứng tâm
Phù trì đệ tử giữ tâm thiện lành
Lễ tuy đơn bạc lòng thành
Nguyện làm việc thiện, giữ mình trước sau.

Xe loan thánh giá hồi cung
Lưu ân giáng phúc, độ cùng chúng sinh.

3. Sắm lễ Cô Đôi Thượng Ngàn cầu con

Nếu mục đích chính là cầu con, không nhất thiết phải sắm mâm lễ quá lớn.

Có thể chuẩn bị:

• Hoa tươi.
• Mâm ngũ quả.
• Nước sạch.
• Trầu cau.
• Bánh, oản hoặc chè.
• Xôi nếu muốn.
• Hương nếu nơi thờ cho phép.
• Sớ cầu tự/cầu con.
• Công đức tùy tâm.

Một số tục lệ cầu tự dân gian còn truyền cách chuẩn bị 13 tờ tiền, 13 loại quả và 13 món đồ chơi trẻ em; đây là một tập tục được một số nguồn dân gian ghi lại, không phải quy định chung bắt buộc khi lễ Cô Đôi Thượng Ngàn.

Có cần lễ mặn không?

Không bắt buộc.

Nếu chưa biết lệ riêng của đền/phủ, nên chọn lễ hoa – quả – nước – bánh – trầu cau. Trường hợp nơi thờ cho phép lễ mặn thì thực hiện theo hướng dẫn của nhà đền.

4. Sắm sớ cầu con Cô Đôi Thượng Ngàn

Sớ cầu tự nên ghi rõ họ tên hai vợ chồng, năm sinh, nơi cư trú và điều mong cầu.

Mẫu sớ cầu tự

SỚ CẦU TỰ – CÔ ĐÔI THƯỢNG NGÀN

Nam mô A Di Đà Phật!

Con kính lạy chư Phật, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Tam Tòa Thánh Mẫu.
Con kính lạy Mẫu Thượng Ngàn.
Con kính lạy chư vị Thánh Cô, chư vị Sơn Trang.
Con kính lạy Cô Đôi Thượng Ngàn.

Tín chủ con là: …
Sinh năm: …
Cùng phu quân/phu nhân là: …
Sinh năm: …
Hiện cư trú tại: …

Hôm nay ngày … tháng … năm …

Vợ chồng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kính dâng trước cửa Thánh.

Chúng con thành tâm cầu tự, mong gia đình sớm có tin vui, nếu đủ duyên phúc thì được đón một người con khỏe mạnh, bình an, ngoan hiền.

Chúng con nguyện giữ gìn đạo đức, yêu thương nhau, sống thiện lành, làm việc chính đáng và chăm lo gia đình.

Cúi xin chứng lễ, chứng tâm.

Nam mô A Di Đà Phật!

5. Văn khấn Cô Đôi Thượng Ngàn cầu con ngắn gọn

Nếu không dùng sớ, có thể khấn trực tiếp:

Nam mô A Di Đà Phật!

Con kính lạy chư Phật, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Tam Tòa Thánh Mẫu, Mẫu Thượng Ngàn và Cô Đôi Thượng Ngàn.

Con tên là …, sinh năm …
Chồng/vợ con là …, sinh năm …
Hiện cư trú tại …

Hôm nay vợ chồng con thành tâm dâng hương hoa lễ vật, về trước cửa Cô kính lễ.

Chúng con thành tâm cầu tự, mong nếu có đủ duyên lành thì gia đình sớm đón tin vui, có con khỏe mạnh, bình an.

Xin cho vợ chồng chúng con biết yêu thương, nhường nhịn, giữ gìn sức khỏe và sống thiện lành.

Cúi xin Cô chứng lễ, chứng tâm, phù hộ cho gia đình chúng con được bình an.

Nam mô A Di Đà Phật!

6. Cầu con nên khấn như thế nào cho đúng?

Khi cầu tự, nên trình bày ngắn gọn, chân thành, không cần đọc quá nhiều lần.

Có thể nói rõ:

“Chúng con mong có con, nếu đủ duyên lành xin được sớm đón tin vui, mẹ khỏe con khỏe, gia đình thuận hòa.”

Nếu đã có thai, có thể chuyển sang cầu:

• Thai kỳ bình an.
• Mẹ khỏe, con khỏe.
• Việc sinh nở thuận lợi.
• Em bé sinh ra khỏe mạnh.
• Gia đình có đủ điều kiện chăm sóc và nuôi dưỡng con.

7. Lễ tạ sau khi cầu con

Khi gia đình có tin vui, nếu muốn lễ tạ, có thể quay lại nơi đã lễ với mâm lễ đơn giản:

• Hoa tươi.
• Trái cây.
• Nước sạch.
• Bánh/oản.
• Trầu cau.
• Hương nếu được phép.

Văn khấn lễ tạ

Nam mô A Di Đà Phật!

Hôm nay tín chủ chúng con là …
Thành tâm trở lại cửa Cô, dâng hương hoa lễ vật.

Chúng con xin tạ ơn chứng lễ, chứng tâm và xin được bày tỏ lòng biết ơn.

Chúng con nguyện tiếp tục sống thiện lành, giữ gìn gia đạo, chăm sóc con cái chu đáo và làm những việc có ích.

Cúi xin chứng lễ, chứng tâm.

Nam mô A Di Đà Phật!

8. Lưu ý quan trọng khi cầu tự

Cầu con là vấn đề có cả yếu tố sức khỏe sinh sản, vì vậy nếu vợ chồng đang mong con trong thời gian dài, nên đồng thời đi khám và nhận tư vấn y tế phù hợp. Nghi lễ tín ngưỡng có thể là cách gửi gắm tâm nguyện và tìm sự an tâm, nhưng không nên thay thế việc chăm sóc sức khỏe hoặc điều trị y khoa.

Ngoài ra:

• Không cần bỏ ra số tiền lớn để “đổi lấy” việc cầu con.
• Không nên tin tuyệt đối vào những lời hứa “lễ là có con”.
• Tôn trọng nội quy của từng đền, phủ.
• Lễ vật tùy điều kiện, lễ bạc nhưng tâm thành.
• Bản văn chầu dùng trong hát văn/hầu đồng và văn khấn dành cho người đi lễ là hai hình thức khác nhau; chầu văn có cấu trúc thỉnh Thánh, kể công đức, cầu xin và tiễn giá.